Το σπήλαιο της Παναγίας Χρυσοσπηλιώτισσας, Λευκωσία Κύπρος (The Cave of Panagia Chrysospiliotissa, Nicosia, Cyprus).

                                                                        13-8-2018

Το Σπήλαιο της Παναγίας Χρυσοσπηλιώτισσας βρίσκεται στην κοινότητα Κάτω Δευτέράς της Επαρχίας Λευκωσίας 12 μόλις χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης και είναι λαξευμένο σε απόκρημνο βράχο σε ύψος 40 περίπου μέτρων στην αριστερή όχθη του ποταμού Πηδιά. Το σπήλαιο λειτούργησε στο παρελθόν (γύρω στον 8ον-9ον αιώνα), ως ασκητήριο με μικρό αριθμό μοναχών, το οποίο μετά από χρόνια ξεχάστηκε. Εκκλησιαστικά ανήκει στον Ιερό Ναό Αγ. Νικολάου Κάτω Δευτέράς της Μητρόπολης Ταμασού και Ορεινής. Ιστορικοί βυζαντινολόγοι ισχυρίζονται ότι το σπήλαιο πιθανόν να αποτέλεσε κατά τον Ιο αιώνα τον χώρο άσκησης του Αγ. Ηρακλειδίου, πρώτου επισκόπου Ταμασού. Η ονομασία του ασκητηρίου οφείλεται στην εύρεση της θαυματουργής εικόνας της Παναγίας, η οποία σύμφωνα με την παράδοση βρέθηκε με θαυμαστό τρόπο μέσα στο σπήλαιο. Από τότε το σπήλαιο ονομάστηκε «χρυσό σπήλαιο» και το εικόνισμα της Παναγίας, «Χρυσοσπηλιώτισσα» . Σημαντικό ιστορικό στοιχείο είναι οι τοιχογραφίες μέσα στο ιερό βήμα που σώθηκαν και χρονολογούνται τον 12° με 13° αιώνα. Γι’αυτό τον λόγο το Σπήλαιο έχει κυρηχθεί σε αρχαίο μνημείο και προστατεύεται από το Τμήμα Αρχαιοτήτων. Σύμφωνα με την παράδοση το Σπήλαιο λειτούργησε κατά την περίοδο της εικονομαχίας δηλαδή τον 8°- 9° αιώνα όταν αρκετοί μοναχοί ασκητές αναγκάζονταν να κρυφτούν σε μέρη που δεν κινδύνευαν για να μπορούν ελεύθερα να λατρεύουν τον Θεό. Οι δύο τάφοι που βρέθηκαν μέσα στο σπήλαιο με ανθρώπινα οστά και ένα επιστήθιο σταυρό επιβεβαιώνουν το ότι εκεί ασκήτεψαν κάποιοι μοναχοί. Όταν οι μοναχοί του ασκητηρίου πέθαναν το σπήλαιο ερημώθηκε και ξεχάστηκε. Αρκετούς αιώνες μετά όταν οι βοσκοί του χωριού που κοιμόντουσαν τα καλοκαίρια στα χωράφια προσέχοντας τα ζώα τους, έβλεπαν τα βράδια μια λάμψη μέσα στο βουνό, αποφάσισαν να ανέβουν εκεί που έβλεπαν την λάμψη. Αφού καθάρισαν την είσοδο από τα αγριόχορτα και τους θάμνους με μεγάλη του έκπληξη αντίκρισαν το σπήλαιο και μέσα το εικόνισμα της Παναγίας να φεγγοβολά. Το σπήλαιο εορτάζει την Κοίμηση της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου και θεωρείται η μεγαλύτερη πανήγυρις σε έκταση και διάρκεια. Αρχίζει στις 7 Αυγούστου, αμέσως μετά την εορτή της Μεταμορφώσεως και με την ακολουθία του εσπερινού στον Ιερό Ναό Αγ. Νικολάου Κ. Δευτέράς που φυλάσσεται η εικόνα της, αρχίζει μεγάλη λιτάνευση και χιλιάδες πιστοί μαζί με τον επίσκοπο και πολλούς ιερείς την συνοδεύουν μέχρι το Σπήλαιο που παραμένει όλες τις μέρες της πανήγυρης μέχρι και τις 16 Αυγούστου. Εκεί γίνονται καθημερινά λειτουργίες και παρακλήσεις και δεκάδες χιλιάδες κόσμος περνά για να την προσκυνήσει.

====================================

The Cave of Panagia Chrysospiliotissa is located in the village of Kato Deftera, in the Nicosia District of Cyprus, just 12 kilometers from the city center. It is carved into a steep cliff about 40 meters high on the left bank of the Pedieos River. The cave functioned in the past(around the 8th–9th century) as a hermitage for a small number of monks but was eventually forgotten over the centuries. Ecclesiastically, it belongs to the Church of Saint Nicholas in Kato Deftera, under the Metropolis of Tamasos and Orinis. According to Byzantine historians, the cave may have served as a place of ascetic practice in the 1st century for Saint Heraclidius, the first bishop of Tamasos.The cave received its name "Chrysospiliotissa", meaning “Golden Cave” from the miraculous discovery of an icon of the Virgin Mary inside it. Tradition holds that the icon was found in a wondrous manner within the cave, shining with divine light. Since then, the cave has been known as the "Golden Cave," and the icon was named Panagia Chrysospiliotissa("Our Lady of the Golden Cave"). A significant historical feature of the cave is the preserved wall paintings within the sanctuary, dating from the 12th to 13th century. Because of this, the site has been declared an ancient monument and is protected by the Department of Antiquities of Cyprus. Tradition also states that the cave was used during the period of Iconoclasm(8th–9th century), when many monks and hermits were forced to hide in remote places to freely practice their faith. The discovery of two tombs with human remains and a pectoral cross inside the cave supports the belief that ascetic monks once lived and died there. After the death of the monks, the cave was abandoned and forgotten. Centuries later, local shepherds who stayed overnight in the fields began noticing a strange light shining from the mountain. Curious, they climbed up to the source of the light. Clearing away the wild vegetation, they discovered the cave and, to their amazement, the radiant icon of the Virgin Mary inside. The feast day of the cave is celebrated on August 15th, the Dormition of the Theotokos, and it is considered the most significant and extended religious festival in the area. The celebrations begin on August 7th, right after the Feast of the Transfiguration, with a Vespers service at the Church of Saint Nicholas. A grand procession follows, during which thousands of faithful, along with the bishop and many priests, accompany the icon to the cave. The icon remains there until August 16th. Daily liturgies and supplication services are held, and tens of thousands of people visit the cave to venerate the miraculous icon of the Virgin Mary.

http://churchofcyprus.org.cy